Gmina Miejska
Czarna Woda leży na Kociewiu, w południowej części Województwa Pomorskiego, na
zachodnim końcu Pojezierza Starogardzkiego, w północno-wschodniej części
kompleksu leśnego Borów Tucholskich. Sąsiaduje z gminami: Kaliska, Czersk i
Osieczna.
Powierzchnia
gminy wynosi 2775 ha z czego 54% stanowią lasy. W skład Czarnej Wody wchodzą
dwa sołectwa - Lubiki i Huta Kalna. Na obszarze gminy zamieszkuje na stałe 3480
osób w tym 3000 w samej Czarnej Wodzie. Miejscowość przecinają dwa główne
szlaki komunikacyjne, droga krajowa nr 22 (dawna nazwa „berlinka” łącząca
Berlin z Królewcem) oraz trasa kolejowa Tczew - Piła. Odległości drogowe z
Czarnej Wody: do Gdańska - 90 km, do Starogardu Gdańskiego (stolicy regionu) -
36 km, do Chojnic - 40 km. Cały obszar gminy z wyjątkiem zurbanizowanej części
miasta Czarna Woda należy do Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich.
Czarna Woda jako
osada wykształciła się pod koniec XVIII w. z folwarku położonego na wysokim
brzegu Wdy naprzeciwko wsi Złe Mięso. W pobliżu tego miejsca istniała przeprawa
brodem przez rzekę oraz funkcjonowała karczma. Istnieją dowody, że bród służył
przeprawom już w starożytności, będąc istotnym elementem „Szlaku Bursztynowego”
z Rzymu nad Bałtyk. Teren nabrał gospodarczego znaczenia po wybudowaniu w
drugiej połowie XIX w. Wielkiego Kanału Wdy, który służył do stworzenia i
nawodniania kompleksu ok. 700 ha łąk. Inwestycja realizowana była głównie
siłami jeńców francuskich z wojny francusko-pruskiej oraz miejscowej ludności,
pod nadzorem pruskich geodetów kształconych w Czerskiej Szkole Geodetów. W 1880
roku wieś liczyła 22 zabudowania.
Największy rozwój
miejscowości nastąpił po 1947 roku, po podjęciu decyzji budowy Zakładów Płyt
Pilśniowych, wykorzystujących ogromne zasoby surowca drzewnego Borów
Tucholskich. Między rokiem 1947 a 1967 w Czarnej Wodzie przybyło głównie
wskutek napływu ludności z okolic i głębi kraju około 1600 osób.
Od 1 stycznia
1993 roku Czarna Woda uzyskała prawa miejskie i stała się samodzielną jednostką
samorządową. W 1995 roku dołączyły do Gminy Miejskiej Czarna Woda sołectwa
Lubiki i Huta Kalna.
Najważniejszą
gałęzią gospodarki w gminie jest przemysł drzewny: Leśnictwo Lubiki i Leśnictwo
Czarna Woda, prywatne stolarnie a także firmy działające na rzecz tego
przemysłu w tym m.in. firmy transportowe.
Z myślą o
kształceniu kadr dla przemysłu drzewnego utworzono Technikum Przemysłu
Drzewnego w składzie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych.
Rzeźba Gminy
Czarna Woda została wymodelowana w okresie najmłodszego zlodowacenia
bałtyckiego. Tworzą ją przede wszystkim formy związane z działalnością lądolodu
i jego wód roztopowych.
Dominującą formą
w krajobrazie gminy jest sandr zróżnicowany pod względem wysokości i
ukształtowania. Wśród rozległych piasków sandrowych zaznaczają się formy
akumulacji lodowcowej - morena denna i wzgórza czołowomorenowe. Morena denna
tworzy falistą wysoczyznę w okolicy Lubik i Huty Kalnej wyraźnie odróżniającą
się od równiny sandrowej widocznej w okolicach drogi krajowej 22. Wzgórza
czołowomorenowe są niewielkich rozmiarów dlatego trudno jest je wyodrębnić w
pagórkowatym otoczeniu, świadczy to o małej ilości materiału zgromadzonego
przez lądolód i jego krótkotrwałej bytności.
Dolina rzeki Wdy
jest bardzo zróżnicowana, cechuje ją odcinkowość wynikająca z różnego działania
lodowca. W dolinie mamy więc odcinki przełomowe stanowiące przewężenia i
rozszerzenia po basenach zastoiskowych. W Czarnej Wodzie rzeka płynie wąską
doliną między wysokimi brzegami natomiast w Hucie Kalnej dolina jest szeroka,
wnioskujemy o istnieniu na tym obszarze basenu zastoiskowego. W przełomowych
odcinkach szerokość doliny Wdy osiąga około 50 metrów a szerokość w miejscach
basenów zastoiskowych dochodzi do 2 km.. Pośrednią szerokość ma dolina w
miejscach basenów wytopiskowych tam dochodzi do 300 - 500 m. W pobliżu wsi
Lubiki istnieją dwa wytopiskowe jeziora: Szarmachy i Lubiki.
